‘Baykal’ın hantallıktan bahsetmesi ironik’

TARTIŞMA ABES, İHTİYAÇ KESİN
Tarhan Erdem (Siyaset uzmanı):
Partinin yeni bir tüzüğe ihtiyacı var mı, yok mu tartışması abes bir tartışma. Kesinlikle ihtiyaç var. Yalnız CHP’nin değil bütün partilerin yeni bir tüzüğe ihtiyacı var. Programa da ihtiyacı var. Programda aynı şekilde yapılmalı. Bir ilkeler demeti önerir ve ilkeler demeti de anlaşılır şeylerdir. Tüzük içinde, program içinde aynı yol izlenmelidir. CHP, partiyle ilgili olsun veya toplumla ilgili bir politikayı sadece merkez kurulların kararıyla, hatta bence sadece liderin kararıyla belirliyor. Oysa buna bütün örgütün eğilimini alarak karar vermesi lazım.

BÜTÜN PARTİLERİN TÜZÜKLERİ SORUNLU
Sadece CHP’nin değil bütün partilerimizin tüzük bakımından problemli olduğu biliniyor. Bizim Meclis’te temsil edilen partilerin hepsi parti içi demokrasiyi sağlayamayan tüzüklerle yönetilmektedir. CHP bu bakımdan daha da ileri gitmiş, hepsinden bir iki adımda da öndedir. O bakımdan CHP’nin bir tüzük değişikliğine ihtiyacı olduğu muhakkak.

BAYKAL’IN ‘BÖYLE PARTİ İSTİYORUM’ DEMESİ LÂZIM
CHP’nin bugünkü programı Türkiye’nin sorunlarını çözecek politikalar içeriyor mu içermiyor mu; bana göre içermiyor. Tüzük ve program ihtiyacı olduğu en azından benim bakımımdan çok açık. Ancak bir kişiye verilip taslak hazırlayalım onu konuşalım gibi şeylerle hazırlanırsa o bir kere içselleştirilmemiş oluyor, özümsenmemiş oluyor, parti bakımından çok yararlı olmuyor. Netice itibariyle bir şey yapılamıyor. Baykal’ın konuşmasını açık hale getirmesi lâzım. “Ben şöyle bir parti istiyorum” demesi lazım. Kurullar kurmalıyız, şöyle yapmalıyız, böyle yapmalıyız... Zaten kurullar var kafi miktarda. Parti içi ilişkileri tanımlayacak bir politikayla, bir ön kabulle, bir öneriyle başlamak lazım. Genel başkan bunu yapabilir. 5-6 tane ilke söyler ben partiyi şu halde görmek istiyorum ve bunu teşkilatın içinde tartışmaya açıyorum der. Bu iyi bir başlangıç olur.

ÖRGÜT MUTLAKA TARTIŞMALI
İlkeler çok önemli. Yeni bir parti, yeni bir vizyon bir şey tarif etmez. Herkesin aynı anlama gelecek şekilde anlayacağı şekilde yazmak lâzım. Okunduğu zaman soyut laflar değil açık olmalı. İlkeleri söylemek ve ilkeler üzerinden tartışmak lazım. Bence her yerde tartışılması lazımdır. Tartışılarak yavaş yavaş yukarıya kadar gelir. İlçelerde, illerde, bölgelerde veya Ankara’da tartışılır ve kurultaya getirilir. Biz bunun bir tecrübesini 1999 senesinde, Altan Öymen’in başkanlık zamanında yaşamıştık. Partinin daha önce böyle bir tecrübesi vardır. İlçelerden başlayan bir çalışma. Yöntem olarak da aynı yöntem izlenmelidir. Kamuoyu, üniversiteler, sivil toplum örgütlerinin katkısı alınmalıdır. Örgüt mutlaka tartışmalıdır.

DEĞİŞİKLİK YEREL SEÇİMLERE YÖNELİK
Prof. Dr. Fuat Keyman (Koç Üniversitesi Uluslararası ilişkiler Bölümü Öğretim Üyesi)
Hem program hem tüzüğün değiştirilmesi daha çok yerel seçimlere dönük olacak. Yerel seçimlerde örneğin AKP’nin hangi illerde, ne yapacağı hazır olduğu gibi hedef illeri de var. Yerel seçimlerde tüzük ve program değişikliği daha genel ve soyut kalıyor. Bizim daha somut şeylere ihtiyacımız var. Bizim, daha çok adaylar-projeler ve hangi illerde güçlü olunacağı üzerine konuşmamız lazım. Ama bence bunlar yok.

İNANDIRICI BULMUYORUM
İnandırıcı olması gerekiyor. İnandırıcı olması için de CHP’nin şu günden farklı illerde o illerin kalkınmasını sağlayacak projeler geliştirmesi lâzım. Şu andan itibaren o illerdeki adaylar, o illerle ilgili projeler ortada olmadığı için tüzük değişikliği havada kalacak bir şey. Yakınlarda tüzük değişikliğinden önce illerle ilgili bir çalışma ve illerin kalkınmasıyla ilgili proje ve illere götürecek adaylar lâzım. Onların hiçbiri yokken şu anda inandırıcı bulmuyorum. CHP’de tüzük değişikliği her zaman söylenen ama hiçbir zaman yerine getirilmeyen, var olan tüzüklere de uyulmayan bir yapı olduğu için inandırıcı değil bence.

BAYKAL’IN HANTALLIKTAN BAHSETMESİ İRONİK
Şimdi Baykal’ın partide hantal bir yapıdan bahsetmesini de ironik buluyorum. Genel seçimlerden önce tüzük ve programda yenilenmeye gidilmedi. Genel seçimlerden sonrada yenilenmeye gidilmedi. Bu tür hamlelerin yapılması gerekiyordu ama yapılmadı.

YENİLENMELİ BİRLEŞMELİ VE KİTLESELLEŞMELİ
Süleyman Çelebi (DİSK Genel Başkanı):
Bizim zaten yıllardan beri söylediğimiz temel yaklaşımlardan bir tanesi, solun kendisini yenilemesiydi. “Yenilenmeli, birleşmeli ve kitleselleşmeli” dedik. Bu sosyal demokrasinin temel evrensel ilkelerine uygun olarak yenilenmesidir. Klasik bir söylem yeniliğinin ötesinde bütün uygulama alanlarında, yaşamın bütün alanlarında yeni açılımların yansıtılması gerekir. Yeni ortaya çıkan arayışların temelinde bu tıkanıklık yatıyor.

YALNIZ PROGRAM DEĞİL, VİZYONDA DA DEĞİŞKİLİK
Hem program, hem tüzük, hem de anlayış değişikliğine, yepyeni bir projeye ihtiyaç var. Bunları topluma inandırıcı şekilde ve çok önceden sunmaya ihtiyaç var. Umuyorum bu değişikliklerle hantallıktan kurtulmuş olur. Yalnız program vizyonu değil. Kimlik vizyonunda da değişikliğe ihtiyaç var.

TÜZÜK VE PROGRAM DEĞİŞİKLİĞİYLE NE AMAÇLANIYOR?
CHP, yerel seçimler öncesinde yapılacak bir kurultayla tüzük ve programını yenileyecek. Genel Başkan Deniz Baykal program ve tüzük çalışmalarıyla ilgili görüşlerini parti meclisi toplantısında dile getirdi. Baykal 1994 yılından beri yürürlükte olan programdaki, “idamın kaldırılması, anadilde yayın gibi” hedeflere ulaşıldığını, ancak dokunulmazlıkların kaldırılması gibi hedeflerin gerçekleşmediğini belirtti.

Parti programının güncellenmesi gerektiğini ifade eden Baykal, “Yeni bir vizyon ortaya koymalıyız” dedi. CHP lideri partide karar alma mekanizmalarını hızlandıracak bir tüzük değişikliğine ihtiyaç olduğunu da kaydetti. Baykal’ın tüzüğe ilişkin bu yaklaşımı parti içinde “başkanlık sistemine benzer bir model üzerinde duruluyor” şeklinde yorumlandı.

Buna göre Parti Meclisi ve Merkez Yürütme Kurulu’nun altında ihtisas kurulları oluşturulması planlanıyor. PM ve MYK üyelerinden oluşacak bu birimler çalışma yapabilecek, yetki kullanabilecek ve aldıkları kararlardan da sorumlu olup hesap verecek.

Mevcut tüzükte MYK’nın görevleri 24 başlıkta sıralanıyor. Örneğin MYK’dan istifa ya da gündem yoğunluğu gibi nedenlerle çalışmalar ve karar alma süreci aksıyor. Bu modelde kurullar aracılığıyla bu sorunların aşılması amaçlanıyor.