Ali Püsküllüoğlu son yolculuğuna uğurlandı

Ali Püsküllüoğlu, 1 Ocak 1935 tarihinde Adana’nın Kadirli ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi çiftçi olan Püsküllüoğlu, ilk ve orta öğrenimini Kadirli’de tamamladı. Ali Püsküllüoğlu, Mersin Lisesi’nde sürdürdüğü öğrenimini, sağlığı nedeniyle yarıda bırakarak Kadirli, Adana ve İstanbul’da değişik işlerde çalıştı. Püsküllüoğlu, çiftçilik, gazete satıcılığı, sinema biletçiliği, avukat yazmanlığı, gazetecilik ve yayımcılık yaptı.

İstanbul’da, 1959 yılında Çevre Yayınevi’ni kuran Püsküllüoğlu, Kadirli’de “Karacaoğlan” adlı bir haftalık bir gazete çıkardı. 1960-1983 yılları arasında Türk Dil Kurumu’nda Yayın ve Tanıtma Kolu Uzmanı olarak çalışan Püsküllüoğlu, kurumdan 1983 yılında istifa etti ve bir süre sonra da emekli oldu.

Ankara Radyosu’nda “Kitap Saati”, Türkiye Radyoları’nda Türk Dil Kurumu adına “Arı Dile Doğru”, “Ana Dilimiz”, “Öz Dilimiz” programlarını hazırlayan Püsküllüoğlu, Türkiye Radyoları’nda her akşam olmak üzere 1 yıl süreyle yayımlanan “Atatürk’ün Söylev”ini ilk kez bugünün diline aktararak sunanlar arasındaydı.

Ulus ve Halkçı gazetelerinin haftalık sanat-edebiyat sayfasını yöneten Püsküllüoğlu, şiir dergisi Yusufçuk’u çıkardı. “Türk Dili” dergisinin yazı kurullarında da yer alan Püsküllüoğlu, “Çağdaş Türk Dili” dergisinin kurulmasına önayak oldu ve bir süre derginin genel yayın yönetmenliğini üstlendi.

Türk edebiyatının çalışkan şairleri arasında bulunan Ali Püsküllüoğlu, Ülkü Tamer, Turgut Uyar ve Edip Cansever şiirlerine benzer özellikler taşıyan ilk şiirleriyle “İkinci Yeni” şiirinin ölçülü, dengeli bir şairi olarak görüldü. 1970 sonrasında tümüyle yeni bir şiire yönelen Püsküllüoğlu, toplumsal olgu ve olaylarını ele aldı. Püsküllüoğlu, şiirlerinde yer yer Behçet Necatigil’in “kırık dize” yapısını da uyguladı.

“Mağara/Dağ Başı” adlı radyo oyunu Türkiye Radyoları’nda, İngilizceden çevirdiği tek perdelik oyunlar Türk Dili dergisinde yayımlanan Püsküllüoğlu, “Pembe Beyaz”, “Aydınlık İçinde”, “Karanfilli Saksı”, “Uzun Atlar Denizi”, “Sırtımızda Kızgın Güneş”, “Unutma Onları”, “Yaz ve Yağmur”, “Gül Sevgili Yurdum” ve “Babadat (Toplu Şiirler)” adlı şiir kitaplarını çıkardı.

Ozanlığının yanı sıra dil ve sözlük alanındaki çalışmalarıyla da kendini kabul ettiren Püsküllüoğlu, sözlük çalışmalarına 1963’te başladı ve ilk sözlüğü “Öz Türkçe Sözlük” 1966 yılında yayımlandı. Püsküllüoğlu’nun 40 yılı aşan bir süre içinde 20’yi aşan sayıda ve çeşitli boyutta sözlükleri yayımlandı. Bunların ve şiir kitaplarının birçok baskısı yapıldı.

Püsküllüoğlu, “Nasrettin Hoca” ile 1981 yılında Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü, “Gül Sevgili Yurdum” ile 1983’te Toprak Şiir Ödülü’nü ve “Zamansız” isimli dosyasıyla 2005 yılında Yunus Nadi Şiir Ödülü’nü kazandı.

“DİL DERNEĞİ’Nİ, 21 YIL ÖNCE BİRLİKTE KURDUK”
Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel, şair, dilbilimci ve edebiyatçı Ali Püsküllüoğlu’nun vefatıyla ilgili, “Hem değerli bir dostumuzu, ağabeyimizi hem de gerçekten Türkçeye emek veren en çalışkan ustalardan birini yitirdik” dedi.

Özel, Ali Püsküllüoğlu ile yıllardır birlikte çalıştıklarını anımsattı. Dil Derneği’ni, 21 yıl önce birlikte kurduklarını anlatan Özel, Püsküllüoğlu ile aynı ilkelere sahip olduklarını ve Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Türk devrimine aynı bağlılığı duyduklarını söyledi. Özel, Püsküllüoğlu’nun vefatından duyduğu üzüntüyü de, “Hem el ele olduğumuz bir dostumuzu, bir ağabeyimizi hem de Türkçeye gerçekten emek veren en çalışkan ustalarından birini yitirdik” sözleriyle dile getirdi.

Püsküllüoğlu’nun sağlık sorunlarına rağmen durmadan, dinlenmeden çalıştığını belirten Özel, “Onunla Dil Derneği’nin kuruluşunda birtakım zorlukları birlikte göğüsledik. Atatürk’ün kurduğu Türk Dil Kurumu’nda da yıllarca birlikte çalışmıştık. Bu gönül, ilke birliğimiz, devrimci duruşumuz hiç değişmedi” diye konuştu.

Ali Püsküllüoğlu’nu kaybetmekten dolayı derin üzüntü duyduklarını ifade eden Özel, “Çok değerli bir ağabeyimi kaybettim, çok üzgünüm. O’nu düşünceleriyle, ilkeleriyle yaşatmayı sürdüreceğiz” dedi.

TÜRK DİL KURUMU, BAŞSAĞLIĞI MESAJI YAYIMLADI
Türk Dil Kurumu (TDK), şair, edebiyatçı ve dilbilimci Ali Püsküllüoğlu’nun vefatı nedeniyle başsağlığı mesajı yayımladı. TDK’nın mesajında şöyle denildi:
“Sözlükçülük alanındaki çalışmalarıyla tanınan Ali Püsküllüoğlu’nu yitirmiş olmanın derin üzüntüsü içindeyiz. 1960-83 yılları arasında yayın ve tanıtma kolu uzmanı olarak kurumumuzda görev yapmış ve 1981 yılında da “Nasrettin Hoca” isimli kitabı ile Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü kazanmış olan Püsküllüoğlu’na Tanrı’dan rahmet, yakınlarına, dostlarına ve okuyucularına başsağlığı diliyoruz.”

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI: “BÜYÜK ÜZÜNTÜ DUYDUM”
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, dilbilimci, şair ve edebiyatçı Ali Püsküllüoğlu’nun yaşamı boyunca Türkçenin korunması ve gelişmesi için çaba gösterdiğini belirtti. Günay, Ali Püsküllüoğlu’nun vefatı nedeniyle yayınladığı mesajda şunları kaydetti:
“Yaşamı boyunca Türkçenin korunması ve gelişmesi için çaba gösteren değerli şair ve yazar Ali Püsküllüoğlu’nun vefatından büyük üzüntü duydum. Şairliğinin yanı sıra dil ve sözlük çalışmalarıyla Türk edebiyatına unutulmaz hizmetlerde bulunan Ali Püsküllüoğlu, daima saygı ve takdirle anılacaktır. Türkçenin büyük ustası Ali Püsküllüoğlu’na Allah’tan rahmet, ailesine ve edebiyat dünyamıza baş sağlığı dilerim.”

BAŞSAĞLIĞI MESAJLARı
Metin Celal: Türkiye çok önemli bir dil işçisini, dil adamını kaybetti
Ali Püsküllüoğlu için “Türkiye’nin en kıymetli dil bilimcilerinden. Önemli bir şair, yazar” diyen Metin Celal, “Bu anlamda Türkiye çok önemli bir dil işçisini, dil adamını kaybetti. Türk edebiyatçılarının başı sağ olsun” dedi.

Nedim Gürsel: Türkiye için ve okurları için büyük bir kayıp
“Ben Püsküllüoğlu’nu yıllar önce şahsen de tanıdım. İnsan olarak gerçekten hoş, dost canlısı, her türlü düşünceye açık biriydi. Sözlük çalışmalarından kendi adıma yararlandığımı da söyleyebilirim. Yalnızca Öz Türkçe Sözlüğü’nden değil; onun daha az bilinen bir Yaşar Kemal Sözlüğü çalışması vardır. Yaşar Kemal’in yapıtlarında kullandığı yerel sözcüklerin bir derlemesidir, Püsküllüoğlu’nun çalışması. Bir Geçiş Dönemi Romancısı kitabımı yazarken bana yardımcı oldu, hatta kitapta konuya bir bölüm bile ayırdım” Nedim Gürsel, “Büyük kayıp, üzüldüm. Bu sabah öğrendim. Türkiye için ve okurları için büyük bir kayıp” ifadesini kullandı.

Mario Levi: Yapıtlarıyla yaşamaya devam edecek
“Ali Püsküllüoğlu benim için öncelikle, Türk diline çok büyük katkıda bulunmuş bir insan olarak, hem benim tarihimde, hem de bu ülkenin tarihinde yer alacak. Bu anlamda, bu dile çalışmalarıyla çok büyük bir katkıda bulunduğunu söyleyebilirim” diyen Mario Levi, “Bana sorarsanız Mustafa Kemal’in devrimlerinin en önemlisi dil devrimiydi. Kimliğimizi bulmamız açısından en önemli devrimdi bu. Ali Püsküllüoğlu da yaptıklarıyla, bu devrime katkıda bulunan, bu devrimin neferlerinden olan bir insandı. Yaptıklarıyla, çalışmalarıyla çok önemli katkılarda. Benim için en önemli tarafı buydu, ve bu olarak kalacak. Bir de geride bırakılan yapıtlarla hayatta kalmak vardır. Bizim Ali Püsküllüoğlu’nun geride bıraktıklarına bakmamız ve onun yaptıklarından yararlanmamız için daha çok zamanımız olacak. O biraz da, her büyük insan gibi, yapıtlarıyla yaşamaya devam edecek” dedi.