Antalya’da düzenlenen “Üreme Sağlığı Hizmetlerinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolleri Kongresi”ne katılan Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇSAP) Genel Müdürü Dr. Rıfat Köse, Türkiye Üreme Sağlığı Programı kapsamında 2005 yılından bu yana 88 sivil toplum kuruluşu ile 107 proje yürütüldüğünü ve 3 milyon 173 bin 943 kişiye doğrudan ulaşıldığını belirtti.
Dünyada her dakika 380 kadının gebe kaldığını, bunların 190’ının istenmeyen gebelik olduğunu ifade eden Köse, bu kadınlardan 110’unda gebelikle ilgili komplikasyon geliştiğini, 40 kadının tehlikeli düşük yaptığını ve bir kadının da hayatını kaybettiğini söyledi.
Türkiye’de 2005 yılı öncesi yüz binde 70 olan anne ölümlerinin yüz binde 28.5’e düştüğünü ifade eden Köse, “2007 yılı anne ölüm oranının yüz binde 24 olduğunu tahmin ediyoruz” dedi.
Türkiye’deki anne ölümlerinin yüzde 25’inin kanama, yüzde 15’inin enfeksiyon, yüzde 13’ünün tehlikeli düşük nedeniyle gerçekleştiğini ifade eden Köse, doğumların hastanede yapılmasının önemine dikkat çekti.
Köse, anne ölümlerinin çoğunun doğumdan önceki 3 ay ve doğumdan sonraki 48 saatte gerçekleştiğini, ölümlerin yüzde 21’inin evde, yüzde 10.4’ünün sağlık kuruluşuna sevk sırasında meydana geldiğini bildirdi.
Köse, 2010 yılına kadar anne ölümlerini yüz binde 20’nin, 2015’te ise yüz binde 10’un altına indirmeyi hedeflediklerini belirtti.
AÇSAP Genel Müdürü Dr. Rıfat Köse, dünyada her yıl 6 milyona yakın bebeğin 1 yaşına gelmeden öldüğünü, ölümlerin yüzde 90’ının da 192 ülkeden 42’sinde meydana geldiğini söyledi.
Köse, “Bebeklerin 4 milyonu, henüz bir aylık olmadan hayatını kaybediyor. Bir aylık bebek ölümlerinin yüzde 44,3’ü doğumdan sonraki ilk haftada, yüzde 44,3’ü de henüz birinci günde gerçekleşiyor” dedi.
Köse, Türkiye’de binde 23 olan perinatal (anne karnındaki süreç) ölüm hızını 2013’e kadar yüzde 40 azaltarak binde 14’e düşürmeyi, binde 17 olan yenidoğan ölüm hızını da yüzde 9’a indirmeyi amaçladıklarını kaydetti.
İLK CİNSEL DENEYİM YAŞI DÜŞTÜ
Anne ve çocuk ölümlerinin azalması için ergen nüfusun eğitiminin önemine de işaret eden AÇSAP Genel Müdürü Dr. Rıfat Köse, Türkiye’de 15-19 yaş grubunun yüzde 15,5’inin, 20-24 yaş grubunun ise yüzde 60,7’sinin cinsel deneyim yaşadığını söyledi.
Köse, 15-19 yaş grubunun yüzde 15,2’sinin, 20-24 yaş grubunun ise yüzde 59,3’ünün evlendiğine dikkati çekerek, ilk cinsel deneyim yaşının giderek küçüldüğünü vurguladı.
İlk doğum yaşının da çok düşük olduğunu bildiren Köse, 15-19 yaş grubundaki evli ergenlerden kırsal kesimde yaşayanların yüzde 7,6’sının, kentte yaşayanların yüzde 7,2’sinin doğum yaptığını kaydetti.
Köse, ergenlerin yüzde 58,3’ünün cinsel ilişki sırasında korunmadığını belirterek, 15-19 yaş grubu kadınların yüzde 4,5’inin, 20-24 yaş grubu kadınlarının da yüzde 4,2’sinin en az bir kez düşük yaptığını kaydetti.
Rıfat Köse, adolesan (çocukluktan ergenliğe geçiş dönemi) gebelikleri, 2013 yılına kadar yarı yarıya azaltmayı amaçladıklarını ifade etti.
